Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

Neden Kedi ve Köpek Öldürenlere "Cani" Diyoruz da Sinek Öldürenleri Normal Karşılıyoruz?

223PAYLAŞIM

Sorites paradoksu doğunca ayrım yapmak çok zor! Sempatik olup yaşamayı hak eden canlıyla öldürülebilecek canlılara karar vermek sanıldığı gibi basit olmamalı.

Canlılarla olan ilişkimizi tartışmaya başlayalı çok oluyor, iyi ki de tartışıyoruz.

Hayvan eti tüketimi, hayvanlara yapılan işkencenin sonlanması, hayvan öldürmenin etik yükleri vejetaryenlik ve veganlığın ciddi olarak gündeme alınmasını sağladı. Tabii sürdürülebilirliğe de bu iki diyetin büyük katkısı var. 

Tartışmanın bu yanı için herkes hemfikir ancak diğer yanda hangi canlıların canını "kıymetli" gördüğümüzü masaya yatırmak gerekiyor.

Örneğin odada vızıldayan ve muhtemelen ilerleyen saatlerde ısıracak bir sineği tereddüt etmeden avlıyoruz.

Bunu yaparken hiç düşünmüyor olmamız bir yana yaptığımızın bir hak olduğundan da her nasılsa eminiz. Sineğin de bir canlı olduğunu bilsek de buradaki görüşümüz değişmiyor. Peki kediler ya da köpekler söz konusu olunca onları katletme hakkımız olduğunu düşünmüyoruz? İkisi de canlı, ikisini de öldürmek aynı derecede vahşi.

Bu konuda bir görüş, iki canlıyı öldürmek arasında da fark olmadığı ve sinekleri hiçbir şekilde öldürmememiz gerektiğini düşünüyor.

Basitçe bu görüştekilerin tezi şu:

"Sineğin bizi ısırma ihtimalinin olması ya da gürültü yapması onu ortadan kaldırma hakkı bize tanımıyor. Tıpkı bir kedi bizi tırmaladığında yahut odaklanmamız gereken anda gürültü yaptığında onu öldürme isteği duymamamız gibi, benzer anlayışı sineklere de göstermemiz gerekiyor."

Biraz düşününce bu görüş hiç de mantıksız değil. İnsanı merkeze alıp hangi canlının yaşamasına karar verebileceğimize nasıl inanıyoruz ki?

Bu görüşün uzantısı olarak burada felsefi bir parantez de açmak gerekirse hangi canlının öldürülebilir hangi canlının öldürülemez olduğuna onların "sempatikliğine" göre karar veriyorsak işimiz zor. Sorites paradoksu bu zorluğun ölçüsünü koyarken şunu sorar.

Bir avuç kum ile bir kum yığını arasındaki fark nedir, bir avuç kum hangi anda yığına dönüşür?

Ayrım noktası o kadar belirsiz ki sempatik olup yaşamayı hak eden canlıyla ölümü hak eden canlılar arasında seçim yapmak sanıldığı gibi basit olmamalı. Eğer böyle bir basitlik peşindeysek muhtemelen yanlış karar veriyoruz.

Şimdi bu görüşün tam karşısına geçenlere kulak verelim.

Onlara göre bir canlıyı kasten öldürme konusunda bir ayrım yapılamaz ancak sineğin sizi ısırması durumunda kapacağınız bir hastalık olasılığı var, aynı şekilde bakteri ve virüsler de bu riski taşıyor. Virüs ve bakterileri uzak tutmak, onları öldürmek için dezenfektanlar, ilaçlar kullanmak da sinek öldürmekten farksız değil. Ancak sineklerle kedi, köpekler arasında ciddi bir fark var.

Bu görüşe göre bilince sahip olması kedi ve köpeğe böyle yaklaşmamızın temel sebebi.

Sineklerin bilinci yok mu? Varsa bile insanlara bunu hissettirebilecek boyutta değil. Karıncalar, sinekler ve böceklerin bizler için büyük önem arz etmemesi, çoğunun yaşamını göz kırpmadan alabiliyor oluşumuz onların bunun bilincinde olmayacağı ön kabulüne bağlı.

Köpekler ve kedilerin ise bilince sahip olduğunu, acıyı hissettiklerini biliyor ve görüyoruz.

İnsanın binlerce yıllık geçmişinde bu hayvanların etkisini ve desteğini düşününce durum netleşiyor. Kedilerin ve özellikle köpeklerin insanla olan dostluğu ve sadakati canlılar arasında bir önem sıralaması yapmak zorunda kalındığında büyük etki ediyor. Tabii bu görüş "göz temasının" da altını çiziyor. Göz temasında bulunup hislerini tahmin etmeye çalıştığımız tüm canlılar için merhametimiz artıyor.

İki görüşü de dinlediniz, sizce hangisi daha mantıklı, daha etik? Yorumlarınızı bekliyoruz.

Bu içerikler de ilginizi çekebilir.

"ODTÜ, Boğaziçi Çok Başarılıysa Neden İlk 500'e Giremiyor?" Diye Soranları Acı Gerçekle Tanıştıralım! - onedio.com
"ODTÜ, Boğaziçi Çok Başarılıysa Neden İlk 500'e Giremiyor?" Diye Soranları Acı Gerçekle Tanıştıralım! - onedio.com
%50 mi %91 mi: Türkiye'de Uygulanmaya Başlanan CoronaVac Aşısının Etkinliği Nasıl Hesaplanıyor? - onedio.com
%50 mi %91 mi: Türkiye'de Uygulanmaya Başlanan CoronaVac Aşısının Etkinliği Nasıl Hesaplanıyor? - onedio.com
Neden "Şiddet" Değil de "Kadına Şiddet"? Erkekler Genetik Açıdan Şiddete Sekiz Yüz Kat Daha Yatkın! - onedio.com
Neden "Şiddet" Değil de "Kadına Şiddet"? Erkekler Genetik Açıdan Şiddete Sekiz Yüz Kat Daha Yatkın! - onedio.com

Bu içerik Onedio üyesi kullanıcı tarafından üretilmiş, Onedio editör ekibi tarafından müdahale edilmemiştir. Siz de Onedio’da dilediğiniz şekilde içerik üretebilirsiniz.

BU İÇERİĞE EMOJİYLE TEPKİ VER!
Helal olsun!
Hoş değil!
Yerim!
Çok acı...
Yok artık!
Çok iyi!
Kızgın!

ONEDİO ÜYELERİ NE DİYOR?

Yorum Yazın
comolokkopapichulo

Nasa Uefa Trump Tiktokcular Sjw Femen herkes dahil bu olaya odaklanmali cok onemli bir sorun. Biz o bakterilerin yasam alanini mahvettik ve mahvediyoruz . O bakteriler musmutlu yasamaya hakki var. Eldeki cizgilerin arasinda poncik bir yerde evli mutlu cocuklu olmak isteyen bakterilern alanini cani insanoglu yok etti. Ancak yuzde99.99un boyun egdigi yerde yuzde0.01lik nufusuyla boyun egmeyen anarsit bakteriler halen yok olmamak icin direniyor iste o bakteriler devrim yapacaktir ve bu duzeni yikacaktir. Her bakteriye isiksiz ortam biraz seker biraz da nem verin. Yasama hakki istiyorlar onlar. diren bakteri arkandayiz.

comolokkopapichulo

Oldurme moruk vizildasin kulaginda yasamak onlarin hakki. Hatta koloni falan kur kaninla onlari besle. Hayvanseverlik onemli ama ben ilkel kafatasci barbar bir cani oldugum icin sinekleri oldurecegim sen takil kafana gore.

beybiblues

Ya yorumlarda yok böcek hastalık bulaştırabilir bilmemne şeklinde yorumlar gördüm. Gerçekten evindeki herhangi bir böceği 'Hastalık bulaştırabilir' düşüncesiyle öldüren bir insan olduğuna inanmıyorum ben. Herkes çevresinden böyle gördü uyguladı ve düşünmedi. gerçekten ben böceklerden çok rahatsız olurum ama bu onları bile isteye öldürme hakkını tanımıyor bana. Evimde bir böcek görürsem onu öldürmek yerine bir şekilde dışarı çıkarıyorum. Zor değil o kadar .

hanmergen

Sinek hastalık bulaştırabiliyor diyorsanız, kedi ve köpek de hastalık bulaştırabiliyor, buna ne diyorsunuz? Mesela tenya bulaştırabiliyorlar. Ama tenya da hayvan? Lan dur, kafam karıştı, gideyim de bir duble bir şey içeyim ben. Ayık kafayla olmayacak böyle.

m_silver

tedavisi olmayan hastalık bulaştırmıyor kedi köpek

he11

vallahi kendimi cani gibi hiss etdim sizin sayenizde

Görüş Bildir